Een onafhankelijke Vlaamse boerenorganisatie.

Gentechnologie

De boerenorganisatie VAC en de Europese boerenvereniging CPE hebben zich naar aanleiding van de recente evoluties in de wetenschap voorstander getoond van een verbod op de praktijk van clonen en het gebruik van genetische manipulatie-technieken in de landbouw. Het kan niet dat de wereld van ‘wetenschappers’ zich voortdurend het recht toe-eigent eigenmachtig over ontwikkelingen te beslissen zonder stil te staan bij de gevolgen voor andere sectoren. De recente gebeurtenissen tonen aan dat er meer dan ooit nood is aan een Europees Ethisch Comite dat volledig losstaat van economische belangengroepen. Dat comité moet het debat over de ethische, economische en maatschappelijke gevolgen van nieuwe evoluties stimuleren en de grenzen vastleggen die noch in het onderzoek, noch in de toepassingen mogen overschreden worden.

Wij denken dat de praktijk van het clonen, zeker in de landbouwsector, voorbij de grens van het toelaatbare ligt. CPE wijst in dat verband op een gebrek aan respect voor de veehouders en hun dieren, op de sanitaire (en andere) risico’s, en op de gevaren voor de nu al sterk verarmde biodiversiteit.

De voorstanders van genetische manipulatie schotelen ons een rooskleurige toekomst voor : genetisch gemanipuleerde planten en dieren kunnen door een grotere opbrengst de honger uit de wereld helpen, of zullen in staat zijn allerlei geneesmiddelen te produceren.

VAC en CPE erkennen dat technologische ontwikkeling heel wat mogelijkheden biedt, maar verzetten zich tegen de manier waarop die ontwikkeling in onze tijd verloopt. Technologische ontwikkeling in het algemeen en genetische manipulatie in het bijzonder zijn instrumenten in handen van multinationale bedrijven. Over de ethische en sociale aspecten van deze ontwikkelingen wordt zelden of nooit een algemeen maatschappelijk en democratisch debat gevoerd.

Er wordt te weinig stilgestaan bij de gevaren van genetische manipulatie… gevaren die niet denkbeeldig zijn. Zo is het niet ondenkbaar dat ingebouwde resistentie overgezet wordt op andere planten. Ook de genetische verschraling van onze velden vormt een groot probleem. Trouwens, heel wat genetische manipulaties zijn niet nodig, of ze nu gevaarlijk zijn of niet. De gentechnologie zoals ze vandaag vooral door de multinationale industrie is ontwikkeld, past in een industrialisatiemodel voor de landbouw dat al enorm veel schade heeft aangericht.

Daar komt nog bij dat de winstverdeling zeer oneerlijk gebeurt. Het genetisch materiaal dat bij de veredeling is gebruikt komt dikwijls voort uit plantenvariëteiten die de boeren door eeuwenlange selectie hebben voortgebracht en verbeterd, maar zij worden van genetische manipulatie niet beter, integendeel. De uitgestrekte natuurgebieden in ontwikkelingslanden vormen een andere bron voor genetisch materiaal ; maar ook die landen worden van genetische manipulatie niet beter. Bovendien kost het wetenschappelijk onderzoek handenvol gemeenschapsgeld, maar een onevenredig groot deel van de winst blijft aan de vingers van de ondernemingen hangen, die er als de kippen bij zijn om patenten te nemen.

In een aantal landen kunnen ‘ingeplante’ genen gepatenteerd worden. De kans dat voedsel vroeg of laat als wapen zal gebruikt worden is door al die ontwikkelingen groter dan ooit…
Gentechnologie is op zijn zachtst gezegd een omstreden materie. Dit moet op zich voldoende zijn voor de overheid om de commerciële belanghebbenden niet langer de vrije hand te laten, maar alle betrokkenen te horen.

Betrokken zijn wij allen: consumenten, voedselproducenten, de komende generaties. Zoals in andere dossiers rond voedselveiligheid (hormonen, dioxine, …) mag financieel gewin niet het enige uitgangspunt zijn.

Tevens mag de bewijslast niet op zijn kop gezet worden. Het is niet aan de tegenstanders van omstreden productiemethoden om de gevaren ervan aan te tonen. Het is aan de voorstanders van deze nieuwe ontwikkelingen om de veiligheid van hun productiemethode te bewijzen.

Zolang voor de veiligheid van gentechnologie geen keiharde bewijzen kunnen worden geleverd door onafhankelijke, door de overheid in het leven geroepen onderzoekscentra, moet een moratorium op het gebruik van deze technologie in de productie gehandhaafd blijven.