Jeugdbond voor Natuurstudie en Milieubescherming

GGO’s: nee bedankt!

Over wat genetische manipulatie (GM) is, kan u als consument oneindig veel informatie vinden. Wij met de JNM, Jeugdbond voor Natuurstudie en Milieubescherming, willen echter de nadruk leggen op wat GM niet is. GM wordt door de biotech-industrie te vaak vergeleken met het bouwen van een huisje van lego blokken. Je kan het je inbeelden: je bouwt een huis met rode, gele en blauwe legoblokjes. Wanneer je huisje je niet bevalt, neem je er een aantal blauwe blokjes tussenuit en je vervangt ze door gele blokken. Het huis zou niet instorten en de vervanging zou geen invloed hebben op de rode blokjes. Tot zover de legoblokjes. Niets is minder juist. Als je aan één gen prutst, kan dat een invloed hebben op de werking van de andere genen (waarvan sommigen op hun beurt weer andere genen in werking zetten, …). Een wijziging aan één gen kan dus invloed hebben op het hele organisme. Uit deze constatering volgt dat de gevaren die Genetisch Gemanipuleerde Organismen (GGO’s) voor mens en natuur kunnen inhouden moeilijk zijn in te schatten. We kunnen niet precies voorspellen welke gevolgen het gebruik van GGO’s in de landbouw zal hebben. Wij zijn er temeer van overtuigd dat niemand dat nauwkeurig kan inschatten. De werking van een gen wordt mee bepaald door milieufactoren, de aanwezigheid en actie van andere genen, en de plaats van het gen in de DNA-streng. Daarbij komt nog dat ook de plant zelf op zijn beurt deel uitmaakt van een ecologisch geheel, dat niet steeds eenvormig op een bepaalde invloed reageert. Bovenstaande feiten zorgen ervoor dat het heel moeilijk is om de gevolgen van GM precies in te schatten. GM laten stroken met het voorzorgsprincipe waar de JNM achter staat is dus niet vanzelfsprekend. Dit principe bestaat eruit wetenschappelijke innovaties niet te commercialiseren alvorens risico’s en gevaren nauwkeurig in kaart gebracht zijn.

Een risico dat bijvoorbeeld reëel is, is het gevaar op antibioticaresistentie bij bacteriën. Micro-organismen, bvb. in de bodem of in de maag van een koe, zijn in staat om naakt DNA op te nemen, en op verschillende manieren uit te wisselen. Dit noemt met genentransfer. Als we weten dat bij vele planten antibioticaresistentie wordt ingebouwd, worden de gevaren voor de volksgezondheid duidelijk: bacteriën kunnen zo resistent worden tegen antibiotica. Voor ons leefmilieu bestaan gelijkaardige reële risico’s.

Moesten zich problemen met transgene organismen voordoen, dan zijn die meteen ook heel complex. Dat komt omdat GGO’s die je in het milieu vrijzet, er onmogelijk terug uit kan halen. Eenmaal de pollen van een transgene plant in de lucht, heeft de wind vrij spel. En GGO’s verspreiden zich ook grenzeloos. Een genetisch gemodificeerde zalm bijvoorbeeld trekt zich niets aan van het einde der territoriale wateren. Net zoals zijn nakomelingen later in de tijd.